Halbuki uzmanlara göre, mesela Japonya gibi ülkelerde 6 şiddetindeki deprem ‘olağan’ sayılıyor, çok hafif hasarlarla atlatılıyor. Bu beş köyümüzde ise 6 şiddetindeki deprem, Şili’de 8.8 şiddetindeki deprem derecesinde binaları çökertti. İnsanlarımız taş ve moloz yığınları altında çırpınarak can verdiler.

Fakat aynı köylerdeki betonarme binalar ayakta kaldı!

İki ayrı çağın simgeleri: Taş ve çamur çağı ile, beton ve demir çağı...

Okçular köyünde toplam 150 hane var; bunun 60’ı beton veya yarı betondan yapılmış, 90’ı ise eski usul taş ve çamurdan yapılmış binalar... Yıkılan binalar bunlar; Okçular’da hayatını kaybeden 15 vatandaşımızın tamamı bu taş ve çamur evlerin çöküntüsü altında can verdiler.

Ama hangi dinamizm?!

İnsanlar elbette haklı olarak “Biz kerpiç evlerde oturmak ister miydik?” diyorlar.

Onların elbette kusuru yok. Kusuru, kalkınmadaki gecikmişliğimizde aramak gerekir.

Tanzimat’ı esas alırsak, aşağı yukarı aynı dönemde yola çıktığımız Japonya kadar başaramadık bu işi!

O kadar uzağa gitmeyelim mi? Peki, son elli yılda mesela Güney Kore, gerilerimizden gelip bizi çoktan geçti. Bugün Güney Kore sanayileşmiş, modernleşmiş, hatta teknoloji üreten ve ihraç eden bir toplumdur!

Singapur’un, Malezya’nın, hatta son zamanlarda Çin ve Hindistan’ın ekonomik dinamizmini biz niye tarihimizin hiçbir döneminde yakalayamadık?!

Uzakdoğu modelinde ülkeler yıllık yüzde 8-10 büyümeyi istikrarlı olarak başarabiliyor.

Bizde ise öyle yüzde 8-10 civarında büyümeyi istikrarlı olarak hiçbir dönemde görmedik!

Dünya ortalamasının bir iki puan üstünde ekonomik büyüme kaydettiğimiz dönemler, 1950’den sonraki tek partili istikrar dönemleridir; hem sayıları azdır hem onlar bile ‘mucize’ denilecek çapta değildir!

Bizde ekonomik dinamizmden çok siyasi ve ideolojik kavga dinamizmi vardır!

‘Kısmi karşı devrim’

İktisat tarihçisi Charles Issawi Uzakdoğu ve Ortadoğu modernleşme modellerini mukayese eder: Uzakdoğu modelinde öncelik ekonomiye verilmiştir; üretim teknikleri, ticaret, iş disiplini, verimlilik öncelikli olmuştur. Ortadoğu’da ise modernleşme deyince öncelikle Batılı yaşam tarzı, tüketim, lüks binalar ve siyasi devrimler anlaşılmıştır. Bu konuda Issawi’nin “Cros-Cultural Encounters and Conflicts” adlı eserine bakılabilir.

Aynı konuda Prof. Ahmet Güner Sayar’ın “Osmanlı İktisat Düşüncesi’nin Modernleşmesi” adlı eserini de önemle tavsiye ederim.

Bizde hayat tarzı ve ideolojiye öncelik verilmesi öyle bir ‘siyasi itikat’ haline gelmiştir ki, ekonomiye, üretime, ticarete öncelik vermek hor bile görülmüş, hatta şüpheyle karşılanmıştır! Nitekim Prof. Sina Akşin, ekonomiye öncelik verilmesini “kısmi karşı devrim” saymakta, Menderes’i bu yüzden suçlamaktadır!

Bu, Sayın Akşin’in kişisel görüşü değil, siyasi tarihimizdeki etkin bir damarın ifadesidir.

Ve işte kalkınmada, sanayi toplumu haline gelmede gecikmemizin bedelini, yenemediğimiz yoksullukla ödüyoruz, köyde, kentte, depremlerde kaybettiğimiz canlarla ödüyoruz!

Milliyet